Het was een paar dagen voor Kerst, de eerste sneeuw van het jaar begon te vallen, toen de schorre deurbel klonk. Ik was verbaasd want rond deze tijd kwam er nooit iemand. Collectanten kwamen pas rond etenstijd en nooit in de Kerstweek. En de kinderpostzegels van dit jaar waren al binnen. Ik daalde twee trappen af en opende de deur. Gure wind sloeg me in mijn gezicht. Voor me stond een jongen met een map onder zijn arm. Of ik even tijd had?

Ik sloeg de kraag van mijn vest dicht en knikte. Eventjes dan.

Kende ik het restaurant Bon appetit?

Dat kende ik, ik had er zelfs wel eens gegeten.

Aha, antwoordde hij en hij viel even stil - dit antwoord had hij duidelijk niet verwacht – maar al snel hernam hij zichzelf, hij had namelijk een aantrekkelijke aanbieding voor mij. Hij liet me een geplastificeerde kaart zien vol kadertjes met tekst, getallen en foto's van het restaurant. Hij wees ernaar. Zag het er niet mooi uit?

Dat bevestigde ik, ik was er immers ooit geweest. Aan de inrichting had het niet gelegen dat ik er niet meer kwam. Op een of andere manier kwam ik nooit langs het restaurant en dan verdwijnt het uit je gedachten.

Daarop ging de jongen over op de aanbieding die hij had. Hij moest het me even uitleggen. Met een pas kon ik korting krijgen en dat ging als volgt: de eerste keer als ik in het restaurant kwam eten, kreeg ik 50 procent korting op de hele rekening. Daarna kon ik gedurende het hele jaar onbeperkt gebruikmaken van een van de andere twee aanbiedingen.

Mijn ogen gleden over de kaart. Iets met één menu gratis en een ander aanbod.

Ik zie het, zei ik.

De tweede optie is dat u met uw gezelschap het menu neemt, vervolgde de jongen. Hij droeg een dunne jas, zodat de gure wind vrij spel had, maar hij leek het niet te merken. Hij praatte door.

Ik begrijp het, onderbrak ik hem. Ik vind het nogal koud, en...

De jongen liet zich niet storen. Hij rilde toen hij me aankeek. Zo koud vond hij het niet en of hij zijn verhaal even mocht afmaken?

Ik knikte en gebaarde dat hij kon doorgaan.

Hij wees weer op de kaart, waarvan het plastic aan de hoeken begon los te laten, zag ik nu. Ondertussen legde hij me de derde optie uit. Het zou me een enorm voordeel kunnen opleveren, besloot hij. Tot slot schoof zijn vinger naar de onderkant van de kaart. Het pasje kostte mij 20 euro, zo stond er duidelijk te lezen.

Ik begreep dat ik nu mijn portemonnee moest trekken en daar had ik niet veel zin in. De wind joeg door zijn haar, weer rilde hij en ik ook. Even keek ik in zijn donkere droeve ogen, maar zijn blik verhardde.

Zeker in deze tijd, waarin iedereen op de kleintjes moet letten, kunt u deze aanbieding eigenlijk niet aan u voorbij laten gaan, zei hij.

Ik deed een stap achteruit. Opeens dacht ik: heeft deze jongen niet een erg vlotte babbel? En voor ik het zelf in de gaten had, zei ik: Nee, maar evengoed bedankt.

Prompt draaide hij zich om en beende het besneeuwde tuinpad af. Het tuinhekje kreeg hij niet onmiddellijk open, maar na wat gepruts lukte het en hij verdween achter de besneeuwde ligusterhaag.

De rest van de middag bleef ik aan de jongen denken. Het trieste gevoel dat tijdens het gesprek was ontstaan, wilde maar niet wijken, tot het begon te schemeren. Naarmate het donkerder werd, groeide langzaam mijn achterdocht. Opeens kon ik me goed voorstellen dat een jongen met een geplastificeerd vel huis aan huis mensen geld afhandig probeerden te maken, zonder dat de restauranthouder ervan wist. Straks kwamen daar allerlei klanten langs die op korting rekenden die men helemaal niet kon geven. Daarop belde ik het restaurant.

De eigenaar zelf nam op.

Klopte het dat hij een huis-aan-huisactie had georganiseerd om meer klanten te werven?

Dat klopte. Bon appetit was een leuk restaurant, met een goede keuken en een mooie, warme inrichting. Maar het zat een beetje op een onhandige plek in de stad. In het begin kwamen er nog wel klanten, hoewel niet zoveel als de eigenaar had gehoopt. Maar het afgelopen jaar was het echt stil geworden. Nu zat hij hele avonden bij het raam te wachten. Telkens als er een groepje mensen aankwam, veerde hij op, maar meestal liepen ze door. En als ze wel binnenkwamen en zagen hoe leeg het was, besloten ze alsnog verder te kijken. Op deze manier zou hij het niet meer lang volhouden. Deze actie was zijn laatste kans om het tij te keren.

Ik zei dat ik me niet goed kon voorstellen dat de actie zou helpen. Ikzelf was er niet erg van gecharmeerd geweest en ik was er dan ook niet op ingegaan. Bovendien had de jongen direct geld van me willen hebben en dat had ik raar gevonden.

Zo raar was het anders niet, vond hij. Want die jongen ging de huizen niet voor zijn lol af met deze kou. Hij moest natuurlijk wel betaald worden. De eigenaar klonk inmiddels een beetje verontwaardigd.

Ik zei dat ik het jammer vond.

Dan kon hij verder ook niets meer doen. Hij hoopte dat ik desondanks nog een keer bij hem kwam eten. En als dat zonder de kortingspas was, dan was dat des te beter. Want om eerlijk te zijn: deze actie deed hij niet voor zijn plezier.

Omdat zijn stem nu iets wanhopigs kreeg, beloofde ik hem snel een keer langs te komen. Toch, toen ik de verbinding had verbroken, wist ik dat dit niet veel zou uithalen. Ik zou het restaurant nooit van de ondergang kunnen redden, hoe vaak ik er ook zou gaan eten.

Ondertussen begon het buiten weer te sneeuwen.

Sommige restaurants hebben moeite hun hoofd boven water te houden in 2009.
SpecialBite spotter Flopke schreef er een kerstverhaal over.  Ze spot restaurants voor SpecialBite en blogt op www.flopke.nl.