Ooit was er een tijd dat wij Nederlanders door de rest van de wereld werden uitgelachen om onze lunch. ‘Hmmm, broodjes met melk’ zei de Fransman met een gemene glimlach tegen zijn collega, voordat hij afreisde naar die vergadering in Amsterdam.

Om eerlijk te zijn voelde ik me altijd een beetje persoonlijk aangesproken door dit soort kritiek. Want als je maar een beetje kritisch zoekt naar de juiste lunchlocaties, dan kan in ons landje de beste broodjes ter wereld eten. Dus scan ik op iedere lunchkaart JUIST de broodjes als eerste. En nu ambachtelijk en biologisch helemaal hot zijn, zou je verwachten dat dat onze broodjes-lunchcultuur alleen maar ten goede zou komen. Eigengebakken brood, belegd met MSC-gecertificeerde handgerookte zalm, biologisch gerijpte avocado en een subtiel scherpe wasabimayo….. Zeg jij maar waar we lunchen, ik ben erbij!

Maar ergens is het mis gegaan in Nederland Broodjesland. Want zelfgesneden brood is een excuus geworden voor ordinaire volksverlakkerij. Zie ik op de lunchkaart zo’n goddelijke sandwich staan, loopt het water me in mijn mond, bestel ik sneller dan mijn schaduw kan eten...krijg ik steeds vaker op mijn bordje een letterlijk vuistdikke boterham waarbij het beleg letterlijk in de schaduw staat. Ambachtelijk? My ass! 

Veel horeca-ondernemers in crisistijd zijn gewoon slimme Hollandse rekenmeesters. Want brood is veel goedkoper dan beleg. Bewijsvoering? Bovenop zo’n halfje-ongesneden-brood-dat-ze-sandwich-noemen ligt maar al te vaak een mager plakje van een groot vierkant industrieel geproduceerd blok kaas. En natuurlijk een handgesneden schijfje tomaat voor het gezonde kleuraccent. Elke verhouding is volledig zoek. De overmacht aan meelproduct zet zelfs het meest knappe beleg bij voorbaat op een kansloze achterstand. Het brood is zo dik dat je er steeds vaker een steakmes bij om het monster überhaupt aan stukken te kunnen snijden. Niks ambachtelijke kwaliteit. Met zo’n Dikke Boterham krijgen we gewoon goedkope vulling in de maag gesplitst!

Daarom: Lunchliefhebbers der Lage Landen, verenigt u!  Onze Hollandse lunchcultuur loopt gevaar en dat mogen we niet accepteren – crisis of geen crisis. Ik pleit niet voor de terugkeer naar het kleffe witte broodje met ham en/of kaas waar wij Hollanders zo berucht mee zijn geworden. Maar voor zeven euro vijftig mogen we toch wel vragen om een beschaafde sandwich waarbij beleg en brood enigszins in verhouding zijn? Zo moeilijk kan het niet zijn om brood beschaafd te snijden! Gesneden brood werd al in 1927 uitgevonden. En sindsdien noemen we wereldverbeterende uitvindingen niet voor niets the best thing since sliced bread…