Roel Wolbrink geeft elke woensdag advies over (ongeschreven) regels voor restaurantbezoek en etentjes. Heb je een dilemma? Vraag het Roel.

Q. Bij finger food lijkt het me duidelijk, maar bij echte gerechten twijfel ik nogal eens. Mag je met je vingers iets van je bord pikken? Wanneer is eten met je handen eigenlijk opportuun?" 

A.  In de wereld wordt er op drie manieren gegeten. Met stokjes, met bestek of met de handen. Of je met de handen mag eten is dus nogal cultureel bepaald. Het merendeel van de wereld bevolking eet nog steeds gewoon met de hand.

Grof ‘gezegd’ eten Aziaten met stokjes ook al omdat de hapjes kleiner zijn en van het midden van de tafel naar de mond of het bordje worden gebracht. Afrikanen en Zuid Amerikanen eten met de handen omdat er meer in eigen kring wordt gegeten en veel eten in vele verschillende schalen in combinatie met brood wordt gegeten. De lepel is wellicht het meest gebruikte bestek in de wereld want van alle culturen.

Vroeger gebruikten 'wij' ook alleen een mes om het vlees wat op de Franse methode op het midden van de tafel werd geplaatst te vierendelen. Voorts werd het mes terzijde gelegd. Het bemachtigde eten werd op een stuk brood, wat diende als bord, gelegd zodat je toch nog iets voor jezelf had. Wel at men toen al met de reine rechter hand. Een vork werd pas gebruikt nadat de kerk dit gebruiksvoorwerp had ontdaan van de duivelse symboliek en toestond eind van de 15e eeuw. Pas als de eerste restaurants opgeld doen wordt het ook belangrijker hoe we eten. Het oog wil immers ook wat. Bestek zorgt er vooral voor dat we netter eten en de hoeveelheid eten wat we in onze mond stoppen goed verteerd kan worden. Bovendien zijn we op die manier vrij snel in staat weer aan de conversatie mee te doen.

Met de handen eten kan best als het tot minder zooi leidt dan eten met bestek of stokjes. Bijvoorbeeld frietjes (kent u de McDonald’s reclame uit de jaren ’80 nog? ‘Opa, je mag hier met je handjes eten’), vlees aan het bot zoals spareribs (waar is de vingerbowl met citroen?), de haring, oesters of fruit gaan vaak beter met de handen dan met bestek. Alhoewel een echte etiquettefanaat het fantastisch vindt een banaan, perzik of sinasappel met mes en vork te verorberen.

Feitelijk ben ik van mening dat een restaurant of gastheer het haar gasten zo makkelijk mogelijk moet maken. Opdat niemand zich hoeft te generen voor zijn tafelmanieren zonder hier moeite voor te doen. Met andere woorden als er bestek is ingedekt en er verschijnt geen vingerbowl kies dan voor het bestek wat van buiten naar binnen voor de diverse gangen is ingedekt. Kinderen mogen wel met de handen eten omdat ze zo beter leren proeven en herkennen. Wel even de handen wassen. 

Roel Wolbrink (1971) is eigenaar van New Tailor en schrijver van onder meer Het Blauwe Boekje en Business Etiquette. Hij maakt deel uit van het expertpanel van SpecialBite.

Vragen aan Roel? Mail ze aan info@specialbite.com

Iedere dinsdag foodie nieuws in je mailbox? Abonneer je op de SpecialBite Nieuwsbrief.